Ölümün Tanımlanmasında ve Organ Naklinde Yeni Tartışmalar

Konuşmacı: Robert Veatch Yer: BETİM Konferans Salonu  Tarih: 10 Eylül 2014 

Ölümün beyine dayalı tanımı 1960’ların başında uluslararası düzeyde geniş kabul görmekteydi. Bu kabul, nakledilerek yaşamı uzatacak organların teminini oldukça kolaylaştırdı. Ne var ki bundan yarım asır sonra günümüzde ne ölümün tanımı ne de organ naklinin ahlâken doğruluğu artık tartışılmaz konular olmaktan çıkmıştır. Yeni tartışmalar gündeme gelmeye devam etmektedir. Çalıştayın birinci bölümünde ‘tam beyin ölümü’ tanımının içerdiği önemli zorluklar incelenecektir. Bu bağlamda yeniden gündeme gelen ‘dolaşım odaklı geleneksel ölüm’ tanımı ve daha radikal olan ‘yüksek beyin ölümü’ tartışılacaktır. Burada neden artık neredeyse hiçbir teorisyenin ‘tam beyin ölümü’ görüşünü kabul etmediğini araştıracağız. Hiçbir tek tanımın çoğunluğun desteğini sağlayamayacağının giderek fark edildiğini göreceğiz. 

Çalıştayın ikinci bölümü ise organ nakli tartışmalarına odaklanacaktır. Bağış modelinin yeterince organ sağlama konusundaki eksiklikleri, ilgiyi yeniden ‘piyasa modeli’ ve rutin kurtarma modellerine çekmiştir; bunlardan ikincisi aldatıcı bir biçimde “mefruz rıza’ adı altında sınıflandırılmaktadır. Yenidoğanlardan kalp teminine, resüsite edilemeyen hastane dışındaki hastalardan diğer organların alımına ve dolaşım odaklı kriterlere göre ölümün ardından dolaşımı yeniden sağlamaya yönelik tartışmalı yeni protokolleri ele alacağız. Ayrıca böbrek, akciğer ve karaciğer gibi organların dağıtımında verimliliği ve eşitliği dengelemeye yönelik yeni girişimleri değerlendireceğiz. Son olarak da yüz ve el nakillerine dair tartışmalara değineceğiz.